‘ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ’ - ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΟΧΛΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΩΝ
Ασημίνα Ξηροτύρη- Αικατερινάρη, 10/08/2010
Η Περιφερειακή Ανάπτυξη, η Εδαφική και Κοινωνική Συνοχή και η

Προστασία του Περιβάλλοντος αντιμετωπίζονται από τις κυρίαρχες πολιτικές

δυνάμεις ως δευτερεύοντες τομείς άσκησης πολιτικής, χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό,

δημοκρατικό προγραμματισμό, όραμα και μακροπρόθεσμους στόχους.

Για την Δημοκρατική Αριστερά, το θέμα της Περιφερειακής Πολιτικής και

Ανάπτυξης, με βάση τις αρχές της αειφορίας και της κοινωνικής συνοχής,

αποτέλεσε και θα αποτελεί όχι μόνο ζήτημα θεμελιώδους σημασίας, αλλά και μία

από τις βασικές συνιστώσες της πολιτικής και της δράσης της με επίκεντρο τον

άνθρωπο και τις ανάγκες του, που βελτιώνει τη ζωή των εργαζόμενων, μειώνει τις

ανισότητες, διευρύνει τη Δημοκρατία εξασφαλίζοντας τη συμμετοχή των πολιτών

και θεμελιώνει τη μακροχρόνια βάση της Ανάπτυξης.

Η κατάσταση σήμερα

Δυστυχώς, η Ελλάδα ολοκληρώνει την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα μεένα πλήρως αποτυχημένο μοντέλο ανάπτυξης και διοίκησης. Εξακολουθεί ναπαραμένει ένα συγκεντρωτικό κράτος, και εκτός των συνεχών κρουσμάτωνδιαφθοράς και διαπλοκής, οι ανάγκες και τα προβλήματα της καθημερινότηταςσυσσωρεύονται, ενώ λείπει η στρατηγική για την ανάπτυξη και οι διαδικασίες τουδημοκρατικού προγραμματισμού για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων και τωναναπτυξιακών επιλογών.Το σύστημα είναι όχι μόνο κομματικό-πελατειακό, αλλά και άκρως αναποτελεσματικό.Η βαριά δημοσιονομική κρίση, που πιέζει σήμερα πολύπλευρα την ελληνικήκοινωνία, έφερε πλέον σε αδιέξοδο και οδηγεί σχεδόν στην κατάρρευση τοπελατειακό αυτό κράτος των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων πουχτίστηκε επί δεκαετίες στον τόπο μας. Ανέδειξε με δραματικό τρόπο τα αδιέξοδα τουκοινωνικού και αναπτυξιακού προτύπου που οικοδομήθηκε μετά τη μεταπολίτευση2Μέσα στη βαθιά αυτή κρίση και στην γενική αναπτυξιακή υστέρηση της χώραςακόμη μεγαλύτερη είναι η αναπτυξιακή υστέρηση των Περιφερειών της, οιοποίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν μεγάλα ζητήματα, ενώ δημιουργήθηκανχρόνια και διαρκώς επιδεινούμενα προβλήματα τόσο στο φυσικό περιβάλλον και στοσχεδιασμό των πόλεων και των σχέσεών τους με την ύπαιθρο, όσο και στο πεδίοτης ανάπτυξης με σταθερές παραγωγικές δομές και θέσεις απασχόλησης.Προβλήματα από την έλλειψη ενεργών πολιτικών, δράσεων και έργων γιαένα βιώσιμο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, για τον κοινωνικό εξοπλισμό(στην υγεία, την παιδεία, τον πολιτισμό), για τις βασικές υποδομές (στιςσυγκοινωνίες, τα δίκτυα κοινής ωφέλειας, τη διαχείριση των αποβλήτων), για τηνπροστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.(Αναλυτικότερα :Στη χώρα μας παρά τη μακροχρόνια λιτότητα του λαού και τη διαχείριση σημαντικώνκονδυλίων από τα Εθνικά και Κοινοτικά Προγράμματα υπάρχουν πολύ μεγάλεςδιαφορές εισοδήματος και δυνατοτήτων μεταξύ των περιφερειών της και τεράστιεςδιαφορές με τις Περιφέρειες της Ε.Ε. - 15, όπου το επίπεδο ευημερίας των δέκαδυναμικότερων περιφερειών της ΕΕ, εκτιμώμενο σε όρους κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ήτανσχεδόν τριπλάσιο από το αντίστοιχο των δέκα λιγότερο αναπτυγμένων περιφερειών.Παρά τα ευχολόγια και τις εκάστοτε πρωθυπουργικές δεσμεύσεις ότι στιςΠεριφέρειες της χώρας θα διατεθεί το 70% ή και 80% των πόρων από τις δημόσιεςεπενδύσεις ή από τα τρία Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης, καμία δεν έχει υλοποιηθεί.Αντίθετα οι Περιφέρειες στενάζουν ακόμα από τα χρέη των Ολυμπιακών Αγώνων του2004, την νέα περίοδο λιτότητας και οικονομικής αναπροσαρμογή, όπως και τοδιογκούμενο έλλειμμα περιφερειακού προγραμματισμού, ορθολογικής και χρηστήςδιαχείρισης των πόρων και αρμοδιοτήτων και αποτελεσματικότητας τωνπεριφερειακών δομών.Δεν μπορούμε να μιλούμε για Κοινωνική συνοχή όταν παρόλο που από το 2000έως 2009 στη χώρα οι δείκτες ανάπτυξης ήταν σχετικά υψηλοί εν τούτοις έχεικαταγραφεί μείωση της απασχόλησης στις περισσότερες περιφέρειες της, όπως καιυψηλά ποσοστά ανεργίας.Ούτε βέβαια για Εδαφική συνοχή όταν η οικονομική δραστηριότητασυγκεντρώνεται στο μεγαλύτερο βαθμό στην περιφέρεια της Αττικής και ολίγονστην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης, ενώ αντί να επιλύονται αυξάνουν ταπροβλήματα για τις περισσότερες περιφέρειες, αλλά και τις συνοικίες των αστικώνκέντρων στις υποδομές κοινωνικού εξοπλισμού στέγαση, οι συγκοινωνίες,3εκπαίδευση, υγεία, στα έργα αναβάθμισης της ποιότητας ζωής και προστασίας τουπεριβάλλοντος).Κοινή είναι η διαπίστωση ότι :- Το έλλειμμα του περιφερειακού προγραμματισμού και υλοποίησης έργωνανάπτυξης διογκώνεται, όπως και της ορθολογικής και χρηστής διαχείρισης τωνπόρων, αρμοδιοτήτων και αποτελεσματικότητας των ισχνών περιφερειακών δομών.Το γεγονός αυτό αυξάνει την εξάρτηση της περιφέρειας από το κέντρο, εμποδίζει τηνανάπτυξη των δημιουργικών δυνάμεων των τοπικών κοινωνιών και μετατρέπει τηνκατανομή των δημόσιων πόρων σε ρουσφετολογική διαδικασία.- Οι περιφερειακές και οι ενδοπεριφερειακές ανισότητες, παρά τις θυσίες τουελληνικού λαού, δεν έχουν αρθεί . Οι κοινωνικές αντιθέσεις επιδεινώνονται, ταοικονομικά αδιέξοδα επιτείνονται και ο κοινωνικός ιστός στις πόλεις ιδιαίτεραδιασπάται, η ύπαιθρος ερημώνει. Η υποχώρηση των παραδοσιακών παραγωγικώντομέων, η υποαπασχόληση, τα προβλήματα καθημερινής διαβίωσης και κατοικίας, ηπεριβαλλοντική υποβάθμιση, έχουν άμεσες και δραματικές επιπτώσεις στηνκαθημερινή ζωή και διαβρώνουν την κοινωνική συνείδηση με αποτέλεσμα ηδιαδικασία πολιτικής και κοινωνικής αποϊδεολογικοποίησης να ενισχύεται.- Η παραγωγική βάση της περιφέρειας διαλύεται και η ανεργία διευρύνεται.Χαρακτηριστικά είναι την τελευταία δεκαετία τα στοιχεία πολλών φορέων καιιδιαίτερα τα στοιχεία του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης και των αντίστοιχων τηςΒόρειας Ελλάδας. Η οικονομική δραστηριότητα συγκεντρώνεται κατά κύριο λόγοστην Αττική και δευτερευόντως στη Θεσσαλονίκης με αποτέλεσμα να πλήττεταιπεραιτέρω η εδαφική συνοχή της χώρας.- Η εγκατάλειψη της υπαίθρου συνεχίζεται, τα εισοδήματα πολύ περισσότεροτων αγροτών μειώνονται . Είναι συνεχής τα τελευταία τουλάχιστον δέκα χρόνια ησυρρίκνωση του εισοδήματός τους, σε αντίθεση με τους αγρότες των περισσοτέρωνευρωπαϊκών χωρών. Πολύ χαμηλές τιμές στα προϊόντα τους, υψηλές τιμές τωνεισροών και άλλων προϊόντων που αγοράζουν, τεράστια πίεση από τους μεσάζοντες,τους εμπόρους και τα καρτέλ, ενώ παράλληλα έμειναν απροστάτευτοι από τοκράτος, που μεταξύ των άλλων ιδιωτικοποίησε τους περισσότερους αγροτικούςοργανισμούς και οδήγησε το συνεταιριστικό και επαγγελματικό κίνημα των αγροτώνσε εκφυλισμό και απαξίωση.- Αλλά και η υποβάθμιση του αστικού χώρου και οι εσωαστικές ανισότητεςεντείνονται με τη μεταφορά του προτύπου της Αθήνας στις μεσαίες πόλεις, την4ανυπαρξία πολιτικής τόνωσης της αστικής παραγωγικής βάσης και της κοινωνικήςσυνοχής και την αναποτελεσματικότητα των πολιτικών πολεοδομικού σχεδιασμού.Πολύ βασικές θεσμικές κυρίως αιτίες για το μεγάλο αυτό αναπτυξιακό έλλειμμαείναι:- Η συγκεντρωτική μέθοδος διακυβέρνησης, η έλλειψη αυτοδιοικητικώνθεσμών και μεταφοράς εξουσιών σε περιφερειακό επίπεδο, σε μία ισχυρή δηλαδήΠεριφερειακή Αυτοδιοίκηση, που θα προγραμματίζει δημοκρατικά και θα υπηρετείμαζί με την Τοπική Αυτοδιοίκηση μία βιώσιμη αναπτυξιακή διαδικασία.- Η Αποδυνάμωση του επιτελικού και ελεγκτικού ρόλου του κράτους.Συνεχίζεται σταθερά και πολύμορφα η πολιτική της υποβάθμισης και της διάλυσηςτου Δημόσιου Τομέα:Με τον περιορισμό και την απονεύρωση κάθε δυναμικής και παραγωγικήςδραστηριότητάς του .Με τη μετατροπή σημαντικών τμημάτων της κρατικής μηχανής μέσα από αδιαφανείςδιαδικασίες σε Ανώνυμες Εταιρείες.Με την εντεινόμενη προσπάθεια ιδιωτικοποίησης κάθε δημόσιας υποδομής πουμπορεί να φέρει κέρδος στους ιδιώτες, κυρίως με τις μεγάλες ΣυμβάσειςΠαραχώρησης έργων και τις Συμβάσεις Παραχώρησης στον Ιδιωτικό Τομέα (ΣΔΙΤ)ακόμη και των έργων στοιχειώδους κοινωνικού εξοπλισμού και κοινής ωφέλειας πουκατεξοχήν έχει ανάγκη η Περιφέρεια .- Ο συγκεντρωτικός και πελατειακός τρόπος σχεδιασμού και οι συνεχώςμειούμενοι πόροι του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), παρόλοπου η κλασσική συνταγή σε περιόδους κρίσεων είναι η αύξηση των πόρων του .Επίσης ότι το ΠΔΕ τείνει πλέον να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την απαιτούμενησυγχρηματοδότηση των μεγάλων κυρίως έργων, όπως και για μεγάλο μέρος τωνκοινοτικών χρηματοδοτήσεων και όχι για τη χάραξη αυτόνομης πολιτικήςεπενδύσεων και υποδομών κοινής ωφέλειας, που κατεξοχήν έχει ανάγκη ηΠεριφέρεια.- Οι προγραμματικές και διαχειριστικές αδυναμίες στη υλοποίηση τωνΕθνικών και κυρίως των Κοινοτικών Προγραμμάτων και η μειωμένη απορρόφηση τωνπόρων που δυστυχώς συνεχίζονται και έχουν δημιουργήσει μη αναστρέψιμεςκαταστάσεις. Παράδειγμα τα καινοτόμα ολοκληρωμένα ευρωπαϊκά προγράμματαενίσχυσης προβληματικών περιοχών του αστικού και αγροτικού χώρου και νέωναγροτών /γυναικών, υποτιμούνται και προσκρούουν σε δαιδαλώδεις γραφειοκρατικές5διαδικασίες, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατόν να αξιοποιηθούν από το υγιέςπαραγωγικό δυναμικό της Περιφέρειας και να συμβάλλουν στην ενίσχυση της τοπικήςοικονομίας και τόνωση της κοινωνικής συνοχής.- Η έλλειψη Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου, Εθνικού Κτηματολογίου καιΔασολογίου, που θα έπρεπε προ πολλού να αποτελούν τα βασικά εργαλεία γιατην Ανάπτυξη της χώρας με κυρίαρχους στόχους την προστασία του περιβάλλοντοςτην εδαφική συνοχή, την ισόρροπη κατανομή των ωφελειών και τη διαφύλαξητης δημόσιας περιουσίας.Αυτό που έχουν καταλάβει πολύ καλά οι πολίτες και πολύ περισσότεροσήμερα με την οικονομική κρίση και ύφεση, είναι ότι η πολιτική για την ανάπτυξηπου εφαρμόσθηκε στη χώρα :- Είχε τεράστιες συνέπειες στην Περιφερειακή Ανάπτυξη, την Εδαφική καικοινωνική συνοχή, στη προστασία του περιβάλλοντος και του δημόσιουπλούτου της χώρας. Η Ελλάδα εξακολουθεί να παραμείνει ως μία Περιφέρεια,αφού η ουσιαστική αποκέντρωση δεν υπάρχει και οι αποφάσεις λαμβάνονται απότην Κεντρική Κυβέρνηση-Διοίκηση.- Χαρακτηρίζεται από την έλλειψη ενεργών πολιτικών και μέτρων για τηρύθμιση του αστικού και του αγροτικού χώρου και της υπαίθρου, για την προστασίατου περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από την κλιματική αλλαγήκαι τις φυσικές καταστροφές.- Δημιούργησε υπερκέρδη στις τράπεζες κυρίως, και σε πολλές επιχειρήσεις, οιοποίες εν τέλει προσδιορίζουν το περιεχόμενό της ανάπτυξης.- Στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στο δανεισμό των νοικοκυριών, δανεικήανάπτυξη όπως λέμε.- Συρρίκνωσε έως εξαφάνισε (ιδιαίτερα στην Περιφέρεια) τις Μικρές και πολύΜικρές Επιχειρήσεις- Τρέφεται από τις εισαγωγές και δημιουργεί τεράστια ελλείμματα στο εμπορικόισοζύγιο ΚΑΙ- Δεν δημιούργησε έτσι ούτε πολλές, ούτε σταθερές θέσεις απασχόλησης.- Επί πλέον και το σημαντικότερο ότι δεν προάγεται η κοινωνική ευημερία, δενβελτιώνεται η ζωή των ανθρώπων. Δεν μειώνονται οι ανισότητες και δενπεριορίζεται η φτώχεια. Στην Ελλάδα εδώ και δεκαπέντε χρόνια παραμένει σταθερόςο κίνδυνος της φτώχειας και καλύπτει το 20%-25% του πληθυσμού.Διαμορφώθηκε τελικά ένα χωρικό πρότυπο ανάπτυξης που προτάσσει τονστόχο της ανταγωνιστικότητας έναντι όλων των άλλων, αντί να προτάσσεται η6ανάγκη της προστασίας της εδαφικής και κοινωνικής συνοχής και τουπεριβάλλοντος και να υποδεικνύονται ως βασικές συνιστώσες της Ανάπτυξης.Εντελώς συγκεχυμένη επίσης ήταν η πολιτική του για την αγροτική ανάπτυξη,την ύπαιθρο και τη γεωργική γη, όταν αυτά για τη χώρα μας είναι οι βασικοίοικονομικοί και ταυτόχρονα περιβαλλοντικοί πόροι, που η συνύπαρξή τους θαέπρεπε να αντιμετωπίζεται και να κατευθύνεται από ένα Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο,που υπηρετεί την Αειφορία.Το όραμα και η στρατηγική μας κατεύθυνσηΗ σύγχρονη, ριζοσπαστική Αριστερά, με ιδιαίτερη έμφαση καιπρογραμματικό λόγο στους κοινωνικούς της αγώνες και τις κοινοβουλευτικές τηςπαρεμβάσεις, έθετε πάντα ως άμεσο και επιτακτικό αίτημα μια ενιαία,ολοκληρωμένη, δημοκρατική μεταρρύθμιση των διοικητικών δομών τουκράτους, με ριζική φορολογική μεταρρύθμιση και με ανακατανομή πόρων καιεξουσιών υπέρ των αυτοδιοικητικών θεσμών.Η στρατηγική του δημοκρατικού δρόμου για τον σοσιαλισμό, μαςπαραπέμπει σε παρεμβάσεις εκεί που σχεδιάζονται και ασκούνται οι πολιτικές, πουσημαίνει ότι εργαζόμαστε για αλλαγές στους θεσμούς, στην κοινωνία και στηνοικονομία, για την αναβάθμιση των διαδικασιών Εθνικού σχεδιασμού καιΔημοκρατικού Προγραμματισμού με :􀂃 Την ουσιαστική Αποκέντρωση εξουσιών με Αιρετή Περιφέρεια και ισχυρούςΟΤΑ, όπως και την Ενίσχυση των αρμοδιοτήτων τους και των Πόρων.􀂃 Την Ανασυγκρότηση των διαδικασιών του Δημοκρατικού προγραμματισμούως συμμετοχική πλουραλιστική διαδικασία και μεθοδολογία .􀂃 Την Θεσμική κατοχύρωση της συμμετοχής των εκπροσώπων της τοπικήςκοινωνίας, με ρόλο τον σχεδιασμό, την παρακολούθηση και στήριξη τηςπεριφερειακής πολιτικής και ανάπτυξης.􀂃 Την Ριζική αλλαγή στον τρόπο κατάρτισης, έγκρισης και υλοποίησης τουκρατικού προϋπολογισμού καθώς και των προϋπολογισμών των οργανισμών τηςτοπικής αυτοδιοίκησης􀂃 Την Αναμόρφωση και αύξηση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων γιανα καλυφθούν οι αναπτυξιακές απαιτήσεις,7􀂃 Τον ολοκληρωμένο χωροταξικό σχεδιασμό του αστικού και αγροτικού χώρου,που θα αποτελεί τη βάση για τον προσανατολισμό των δημοσίων επενδύσεων, ώστεαυτές να συμβάλλουν στην αειφόρο ανάπτυξη και όχι να εξυπηρετούν πελατειακάσυμφέροντα.􀂃 Την αξιοποίηση του ΠΔΕ για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης.Στο πλαίσιο αυτό η Περιφερειακή Ανάπτυξη για την Αριστερά είναι άρρηκταδεμένη με την αποκέντρωση, την ενίσχυση των αυτοδιοικητικών θεσμών, τηςΤοπικής Αυτοδιοίκησης και τη δημιουργία της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης , ταόργανα της λαϊκής βούλησης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.Στρατηγική μας κατεύθυνση είναι μία συνολική διοικητική μεταρρύθμιση:- Όπου η Αυτοδιοίκηση –Τοπική και Περιφερειακή– θα υπερβαίνει τη λογική τηςδιαχείρισης, θα χαράσσει και θα υλοποιεί την πολιτική της με τη συμμετοχή και τηναποφασιστική γνώμη του πολίτη. Θα αποτελεί δηλαδή τον βασικό φορέακοινωνικής και οικονομικής προόδου, ουσιαστικής κοινωνικής συμμετοχής και τονβασικό έτσι παράγοντα για μία ισόρροπη και αειφόρο ανάπτυξη.- Όπου η Αυτοδιοίκηση με τη διαφανή της λειτουργία θα συμβάλλει στονεκδημοκρατισμό των θεσμών, στην αναβάθμιση των αιρετών τηςοργάνων, στη ορθή διαχείριση των υποθέσεών τους και στην ενίσχυση του λαϊκούκαι κοινωνικού ελέγχου. Στη δημιουργία χώρου για μορφές άμεσης δημοκρατίας καισυμμετοχής των πολιτών, με την συνεργασία με τα κινήματα πόλης και περιφέρειας,με συλλογικότητες φεμινιστικού χαρακτήρα και κάθε μορφής προοδευτικές καιριζοσπαστικές συλλογικότητες κοινωνικού, οικολογικού και πολιτιστικού χαρακτήρα.- Όπου η Περιφερειακή πολιτική θα αποτελεί το βασικό μέσο-εργαλείοεδαφικής και κοινωνικής συνοχής και οικονομικής αλληλεγγύης, με στόχονα μειώνει τη διαφορά εισοδήματος και πλούτου μεταξύ των φτωχότερων και τωνπλουσιότερων περιφερειών και να εξασφαλίζει στους πολίτες τις απαραίτητεςυποδομές και τον κοινωνικό εξοπλισμό για την αναβάθμιση της ποιότητας της ζωήςκαι την προστασία του περιβάλλοντος.- Όπου η αναπτυξιακή διαδικασία με τους απαραίτητους πόρους θα διασφαλίζειτην κοινωνική συνοχή, θα αμβλύνει τα χάσματα κέντρου– περιφερειών καιπαράλληλα θα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περαιτέρω αναπτυξιακήδραστηριότητα και οικονομική ολοκλήρωση των περιοχών της χώρας8Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ <ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ> ΚΑΙΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΟι αυτοδιοικητικές εκλογές του Νοεμβρίου θα διεξαχθούν σ’ ένα εντελώςδιαφορετικό πολιτικό πλαίσιο, που προσδιορίζεται από την κρίση, τις αντιλαϊκέςπολιτικές και τα επώδυνα μέτρα της Κυβέρνησης. Σε ένα πλαίσιο πουσηματοδοτείται από την επικυριαρχία και την εγκατάσταση του ΔΝΤ, γεγονός πουαποτελεί στίγμα στη μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού.Σ΄ αυτές τις εκλογές στα κατεξοχήν Αυτοδιοικητικά κριτήρια δεν μπορεί παρά νασυνυπολογιστεί και το ασφυκτικό αυτό κοινωνικό - οικονομικό πλαίσιο, που πιέζει καιδημιουργεί αρνητικούς όρους στη ζωή, την εργασία, τις σπουδές και τον ελεύθεροχρόνο των πολιτών που ζουν σε κάθε Δήμο και σε κάθε Περιφέρεια της χώρας μας.Όμως και η κατάσταση που επικρατεί στο χώρο της Αυτοδιοίκησης και τωνΠεριφερειών όπως ήδη περιγράψαμε είναι ιδιαίτερα προβληματική, ενώ βάσιμη είναι ηανησυχία όλων μήπως το νέο σχέδιο «Καλλικράτης», που εισάγεται από τηνΚυβέρνηση, δεν προσβλέπει στην ουσιαστική αποκέντρωση του κράτους και τηνπεριφερειακή ανάπτυξη, αλλά αποτελεί δημοσιονομική ανάγκη και γι’ αυτό το λόγοεντάχθηκε και στο σκληρό μνημόνιο του ΔΝΤ, ΕΚΤ και της ΕΕ. .Οι βασικές θέσεις μας για το θεσμόΗ δική μας αριστερά, η δημοκρατική και ανανεωτική αριστερά, είχεπάντα ως πολιτικό και στρατηγικό στόχο για την ΑυτοδιοίκησΗ, τους δύο βαθμούςαρθρωμένους σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.Γιαυτό αυτές οι εκλογές για την Αριστερά, την «Δημοκρατική Αριστερά»αποτελούν την ευκαιρία, για να αποκαταστήσει την χαμένη αίγλη, αξιοπιστία καιεπιρροή της σε ένα χώρο που παλαιότερα εθεωρείτο και ήταν πράγματι, τοπρονομιακό πεδίο δημιουργικών και ανανεωτικών προτύπων και παρέμβασης.Ιδιαίτερα για τη Περιφερειακή Πολιτική πιστεύει ότι πρέπει να αποτελείένα μέσο-εργαλείο εδαφικής και κοινωνικής συνοχής και οικονομικήςαλληλεγγύης, με στόχο να μειώνει τη διαφορά εισοδήματος και πλούτου μεταξύ9των Περιφερειών και να εξασφαλίζει στους πολίτες τις απαραίτητες υποδομές και τονκοινωνικό εξοπλισμό για την αναβάθμιση της ποιότητας της ζωής τους.Γιαυτό και θεωρεί αναγκαία την ενίσχυση των αυτοδιοικητικών θεσμών και τημεταφορά αρμοδιοτήτων και πόρων και σε Περιφερειακό επίπεδο.Σε μία ισχυρή δηλαδή Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, που θα προγραμματίζειδημοκρατικά και θα υπηρετεί μαζί με την Τοπική Αυτοδιοίκηση μίαολοκληρωμένη και βιώσιμη αναπτυξιακή διαδικασία.( Ειδικότερα, πριν τρία χρόνια σε σχετικό Συνέδριο της ΕΝΑΕ, ως ΣΥΝ με το τμήμαΑυτοδιοίκησης είχαμε τοποθετηθεί θετικά στην έναρξη διαλόγου για μία ΔιοικητικήΜεταρρύθμιση, όπου η Αυτοδιοίκηση - Τοπική και Περιφερειακή – θα υπερβαίνει τηλογική της διαχείρισης και της λειτουργίας της ως διοικητικού θεσμού και θαχαράσσει και υλοποιεί τις πολιτικές της με τη συμμετοχή και την αποφασιστικήγνώμη του πολίτη, και όπου θα υπάρξει μία ουσιαστική ανακατανομή τωνδημόσιων πόρων και δαπανών, που θα βρίσκεται σε πλήρη αντιστοιχία προς τηναναγκαία ανακατανομή ρόλων, έργων και αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους καιΑυτοδιοίκησης.Θυμόμαστε όλοι τις εμπνευσμένες τοποθετήσεις του Χρήστου Παλαιολόγου, πουτόσο γρήγορα έφυγε από κοντά μας. Το Χρήστο που άφησε στην ΑνανεωτικήΑριστερά, στην κοινωνία μία πλούσια παρακαταθήκη ιδεών και αγώνων για τηνΤοπική και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση ).Επισημαίνουμε ότι παρά τα όποια θετικά βήματα που έγιναν τα τελευταία30 χρόνια για την ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης, με τη μη ουσιαστική όμως στήριξητης μεταρρύθμισης του «Καποδίστρια» και την αδύναμη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, ηχώρα μας παραμένει συγκεντρωτικό κράτος.Σήμερα εν όψει της διοικητικής μεταρρύθμισης <Καλλικράτης> και ταμεγάλα λόγια της Κυβέρνησης πρέπει να επαναλάβουμε, για να μην γίνουν τα ίδιαλάθη, ότι παραμένουμε ένα συγκεντρωτικό κράτος γιατί η πολιτική τωνΚυβερνήσεων του ΠΑ.ΣΟ.Κ και της Ν.Δ. για την Αυτοδιοίκηση στο θεσμικό αλλά καιστο οικονομικό επίπεδο διακρίθηκε από:- Τη στασιμότητα και την άρνηση τελικά της ολοκλήρωσης μίας μεταρρύθμισης τουπολιτικού μας συστήματος με Αποκέντρωση και Αυτοδιοίκηση και τη μη προσαρμογήέτσι της χώρας σε ένα σύστημα τοπικής Αυτοδιοίκησης με όλες τις εξουσίες -αρμοδιότητες τοπικού, νομαρχιακού και περιφερειακού χαρακτήρα- συνοδευόμενεςαπό τους αντίστοιχους πόρους.10- Την ανεπάρκεια πόρων προς την Αυτοδιοίκηση, αφού παραμένουν περίπου στο 5%σε σχέση με τα συνολικά έσοδα του δημοσίου τομέα, όταν ο μέσος όρος στην Ε.Ε.των 15 ξεπερνά το 20% .- Αντίθετα οι κυβερνήσεις του δικομματισμού ανέδειξαν την περιφέρεια ως το «μακρύχέρι» της Κεντρικής εξουσίας (κυβέρνησης) και τον κομματικό Γενικό Γραμματέα σε«κηδεμόνα» της Τοπικής και Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και διαχειριστή τουΠεριφερειακού προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και των Ευρωπαϊκώνκονδυλίων.(Ειδικότερα:• Μετά την εισαγωγή από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ του Ν. 2218/94 για τηνΝομαρχιακή Αυτοδιοίκηση οι αλλεπάλληλες νομοθετικές μεταρρυθμίσεις και ιδιαίτεραο νόμος 2503/97 «αφυδάτωσαν» το θεσμό και τον μετέτρεψαν σε θεσμό-φάντασμα,διεκπεραιωτή γραφειοκρατικών διαδικασιών, επιβεβαιώνοντας δυστυχώς την κριτικήμας που ασκήσαμε στον σχεδιασμό και την εφαρμογή τους.• Στη συνέχεια, με το ν. 2539/97 εισήγαγε τον «Καποδίστρια», που παρουσιάσθηκεως μια μεταρρυθμιστική τομή στο μέχρι τότε αναχρονιστικό σύστημα Τ.Α.. Δώδεκαχρόνια μετά την εφαρμογή του μπορούμε να πούμε ότι, διέψευσε τις προσδοκίες καιδεν πέτυχε τους στόχους που είχε θέσει. Δεν συνοδεύτηκε από ριζική αλλαγή τουπολιτικού και διοικητικού συστήματος της χώρας, του κεντρικού κράτους, τωννομαρχιών και των νέων διευρυμένων Δήμων, με αποτέλεσμα να παραμένεικυρίαρχος ο συγκεντρωτισμός και η μειωμένη προσβασιμότητα του πολίτη στη λήψηκαι την υλοποίηση των αποφάσεων. Δεν άλλαξε το συγκεντρωτικό δημοτικό σύστημαδιακυβέρνησης με απλή αναλογική, αντιπροσώπευση Τοπικών Συμβουλίων, πόρουςκαι αρμοδιότητες. Δεν έγινε ο Δήμος υπερασπιστής και συνδιοργανωτής τηςαντίστασης και διεκδίκησης των δημοτών).Για τους λόγους αυτούς οι βασικές προϋποθέσεις για να υπάρξειουσιαστική πρόοδος και να προχωρήσει μία νέα διοικητική μεταρρύθμιση,ειδικότερα στα θέματα Αποκέντρωσης, Περιφερειακής Ανάπτυξης και Αυτοδοιίκησηςείναι :11α) Η καθιέρωση της απλής αναλογικής. Το μόνο σύστημα που ενθαρρύνειτους πολίτες να συμμετέχουν στα όργανα λήψης των αποφάσεων σε τοπικόεπίπεδο, ενδυναμώνοντας έτσι και την αποτελεσματικότητα.Δυστυχώς όμως, επαναφέρεται το πλειοψηφικό 50%+1 του δεύτερου γύρου, έναντιτου χειρότερου 42% της ΝΔ, και παραμένει έτσι μια κακή, αντιδημοκρατικήκατάσταση, που όχι μόνο ανατρέπει τη θέληση των τοπικών κοινωνιών, αλλά καιπεριορίζει τη δυνατότητα των εκπροσώπων της να χειριστούν τοπικές υποθέσεις.β) Η ενίσχυση των τριών θεμελιωδών αρχών που πρέπει να εδράζεται ηΤοπική Αυτοδιοίκηση, πρώτου και δεύτερου βαθμού σήμερα:- την αρχή της Τοπικής Αυτονομίας,- την αρχή του Τεκμηρίου Αρμοδιότητας,- την αρχή της Επικουρικότητας.Η εφαρμογή των αρχών αυτών στην πράξη θα οδηγήσει στο να διακρίνονται οιδημόσιες υποθέσεις σε τοπικής, περιφερειακής και κρατικής σημασίας, έτσι ώστε οιανώτεροι να ασκούν μόνο τις αρμοδιότητες, που οι πιο κάτω δεν μπορούν ναασκήσουν αποτελεσματικά.Σε αυτήν την κατεύθυνση απαιτείται μία μεγάλη διοικητική αλλαγή που είναι οπεριορισμός του κεντρικού κράτους στον επιτελικό του ρόλο, που είναι ηουσιαστική Αποκέντρωση εξουσιών στην Αιρετή Περιφέρεια – στηνΜητροπολιτική Αυτοδιοίκηση - σε ισχυρούς ΟΤΑ , με ενίσχυση των Πόρων(κρίνοντας αναγκαία τη Φορολογική Μεταρρύθμιση) και με τις αναγκαίες ριζικέςμεταβολές στη λειτουργία του κράτους και τη δημιουργία πλήρως στελεχωμένωναποκεντρωμένων υπηρεσιών.Το σχέδιο <Καλλικράτης> δεν θεμελιώνει τις παραπάνω αρχές, είναι αναντίστοιχοπρος τις μεγάλες ανάγκες του τόπου για Αποκέντρωση και Ανάπτυξη μεΑυτοδιοίκηση. Είναι ανάγκη να αναβαθμισθούν πολύ περισσότερο οι αρμοδιότητεςκαι εξουσίες των συλλογικών οργάνων, Περιφερειακό Συμβούλιο, έναντι τωνμονοπρόσωπων οργάνων, Περιφερειάρχης, ο οποίος αποκτά υπερεξουσίες, ωςένας μικρός Κυβερνήτης. Μεταξύ αυτών και την υπερεξουσία να ορίζει με απόφασήτου τους τρεις επί πλέον Αντιπεριφερειάρχες, που μετέχουν αντίστοιχα και στηνΕκτελεστική επιτροπή, το κατεξοχήν εκτελεστικό όργανο, που τελικά συγκροτείταιμόνο από τον Περιφερειάρχη και τους Αντιπεριφερειάρχες. Είναι δηλαδή μίαυπεραμοδιότητα της «πλειοψηφίας», μιας πλειοψηφίας που στις περισσότερεςπεριοχές είναι «μειοψηφία» την πρώτη Κυριακή.12Χρειάζεται εμπιστοσύνη και σαφείς αρμοδιότητες στα αιρετά συλλογικά όργανα καιστην κοινωνία των πολτών, γιαυτό και η νέα Περιφερειακή ΕπιτροπήΔιαβούλευσης, όπου συμμετέχουν οι Δήμαρχοι της Περιφέρειας, οι εκπρόσωποιτων εργαζομένων, των επιμελητηρίων, της αποκεντρωμένης Δημόσιας Διοίκησης, τωνοργανώσεων και φορέων των πολιτών, έπρεπε να συγκροτείται με απόφαση τουΠεριφερειακού Συμβουλίου και το βασικότερο να μην έχει μόνο γνωμοδοτικό ήσυμβουλευτικό προς το Συμβούλιο χαρακτήρα.Για μας είναι ανάγκη να επιβληθεί στη πράξη η προσφυγή στο ΠεριφερειακόΣυμβούλιο ακόμα και για θέματα, όπως τα παραπάνω, που προβλέπεται ότι ανήκουνστις αποκλειστικές αρμοδιότητες του Περιφερειάρχη.δ) Η Στρατηγική ενδυνάμωσης της αναπτυξιακής διαδικασίας στα πλαίσιαενός εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού και ανασυγκρότησης των διαδικασιώνΔημοκρατικού Προγραμματισμού, με τη θεσμική δηλαδή κατοχύρωση τηςσυμμετοχής των εκπροσώπων της τοπικής κοινωνίας, με ρόλο τον σχεδιασμό, τηνπαρακολούθηση και στήριξη της περιφερειακής πολιτικής και ανάπτυξης, όπως καιΑλλαγή στον τρόπο σχεδιασμού του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων(ΠΔΕ), που πρέπει να βασίζεται στον δημοκρατικό προγραμματισμό και να είναικυρίαρχο και όχι, όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα και στο σχέδιο <Καλλικράτης>, ναδρα συμπληρωματικά στα κοινοτικά προγράμματα. Το ΠΔΕ θα πρέπει να αποκτήσειαυτόνομο χαρακτήρα και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, για την κάλυψη των αναγκώντης χώρας, ενώ ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις δεν θα πρέπει να υποκαθιστούν τιςεθνικές δημόσιες επενδύσεις, αλλά να λειτουργούν προσθετικά σε αυτές.Και βέβαια το ΠΔΕ θα πρέπει να ενισχυθεί για να καλυφθούν τόσο οι αναπτυξιακέςαπαιτήσεις, όσο και οι δαπάνες στις υποδομές, ιδιαίτερα στο σκέλος των μικρών καιμεσαίων έργων της Περιφέρειας και Τοπικών Αυτοδιοικήσεων, που επιλύουν χρόνιαπροβλήματα καθημερινότητας, κοινωνικού εξοπλισμού , προστασίας τουπεριβάλλοντος και χωροταξικού σχεδιασμού, οι δαπάνες για την κοινωνική πρόνοια,τη λαϊκή κατοικία, την αντιμετώπιση της ανεργίας. Γιατί γνωρίζουμε όλοι πολύ καλάότι τα μικρά και μεσαία έργα στην Περιφέρεια, που αφορούν κυρίως υποδομές στηνΠαιδεία, στην Υγεία, στην ύδρευση-αποχέτευση, και γενικότερα στη βελτίωση τηςκαθημερινότητας, συνεχίζουν να είναι οι μεγάλοι χαμένοι, καθώς δεν είναι επιλέξιμαγια ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και καθώς το περιφερειακό κυρίως σκέλος του ΠΔΕέχει πρακτικά μηδενιστεί, ιδιαίτερα μετά τις υπέρογκες δαπάνες των Ολυμπιακών13έργων. Είναι τα έργα αυτά που αναζητούν μέσω των ΣΔΙΤ, ιδιώτη για τηνκατασκευή και την εκμετάλλευσή τους , με πανωτόκι βέβαια! Δύο έως τρεις φορές.Αυτές οι βασικές αρχές για τον δημοκρατικό προγραμματισμό και για τονκαθοριστικό ρόλο του ΠΔΕ, παρά τις επί της αρχής διακηρύξεις, δεν φαίνεταιθεμελιώνονται στη διαδικασία του αναπτυξιακού σχεδιασμού, που προτείνει τοσχέδιο «Καλλικράτης», ούτε το απασχολούν οι βαθειές αυτές αδυναμίες τουπαραγωγικού συστήματος.Στο επιχείρημα ότι η Περιφέρεια και ως αιρετή θα παραμένει ο διαχειριστής τωνκοινοτικών προγραμμάτων έχουμε να επισημαίνουμε τα εξής:- Μετά το 2013 η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, όπως και άλλες, θα μπουνστην κατηγορία των Περιφερειών με ΑΕΠ μεγαλύτερο του 70% και σύμφωνα μεανακοινώσεις της Κομισιόν η πρόθεση είναι να μην εισπράττουν κοινοτικέςεπιδοτήσεις.- Κατά τη υλοποίηση των ΠΕΠ ο Περιφερειακός σχεδιασμός έχει υποβαθμισθεί αφούτο μεγαλύτερο μέρος αυτών τα τελευταία χρόνια έχει ενταχθεί στο σχεδιασμό τωντομεακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων που χειρίζονται κεντρικά τα Υπουργεία.Όταν τελικά η ουσιαστική διαχείριση των ΠΕΠ θα ασκείται από την αιρετήΠεριφέρεια οι εντάξεις των έργων θα έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί και οιδυνατότητες παρέμβασης του αιρετού Περιφερειακού Συμβουλίου θα είναιελάχιστες.- Γενικά μέχρι σήμερα, όπως και για το ΕΣΠΑ, που προχωράει με πολύ αργούςρυθμούς και επικεντρώνεται κυρίως στα μεγάλα έργα υποδομών, επικρατεί ηαντίληψη της ανάδειξης (επικράτησης) του κεντρικού σχεδιασμού σε βάρος τουΠεριφερειακού σχεδιασμού που εμπεριέχει και τη συμμετοχή των τοπικώνκοινωνιών.στ) Η δημιουργία αμερόληπτου και αποτελεσματικού συστήματοςδιαχείρισης των εθνικών και κοινοτικών πόρων σε εθνικό και περιφερειακόεπίπεδο, ώστε να αξιοποιούνται σε όφελος της κοινωνίας, να κατανέμονταιισόρροπα τα οφέλη στη χώρα, να θεμελιώνεται η κοινωνική συνοχή και ημακροχρόνια βάση της ανάπτυξης και να περιοριστεί η σπατάλη.Είναι χαρακτηριστική η αδιαφάνεια, η γραφειοκρατία και η διαφθορά στη διαχείρισητων Κοινοτικών Προγραμμάτων όλα αυτά τα χρόνια, με αποτέλεσμα τη μειωμένηαπορρόφησή τους, αλλά και τη σπατάλη πολύτιμων δημόσιων πόρων. Χαοτικήπαραμένει η κατάσταση με το υπάρχον πλαίσιο διαχείρισης του ΕΣΠΑ και του ΕΠΑ,14Πρόκειται για ένα πλαίσιο διαχείρισης που παραγκωνίζει ακόμη περισσσότερο καιαποδομεί τις κλασσικές δομές της δημόσιας διοίκησης, της τοπικής καιπεριφερειακής εξουσίας. Ο συγκεντρωτισμός γίνεται κυρίαρχος, η δεΑυτοδιοίκηση, οι Περιφέρειες, τα πολιτικά όργανα και οι φορείςπρογραμματισμού, περιθωριοποιούνται και στερούνται της δυνατότητας νασχεδιάσουν και να προγραμματίσουν,ζ) Ολοκληρωμένος χωροταξικός σχεδιασμός του αστικού και αγροτικούχώρου, που θα προκύψει ως προϊόν ουσιαστικής διαβούλευσης των φορέων, τωνπεριφερειακών και αυτοδιοικητικών μονάδων και γενικά της κοινωνίας των πολιτώνκαι θα αποτελεί τη βάση για τον προσανατολισμό των δημοσίων επενδύσεων, ώστεαυτές να συμβάλλουν στην αειφόρο ανάπτυξη και όχι να εξυπηρετούν πελατειακάσυμφέροντα.Το Γενικό Χωροταξικό Πλαίσιο και τα ειδικά χωροταξικά σχέδια, που θεσπίσθηκαντα τελευταία χρόνια δεν προωθούν κατευθύνσεις, στερούνται ουσιαστικώνπροτάσεων για να αρθούν οι παραπάνω αδυναμίες. Συντηρείται το στρεβλόπρότυπο της μέχρι σήμερα αναπτυξιακής διαδικασίας στην περιφερειακή δομή, στηνπεριβαλλοντική και οικιστική πολιτική.Αλλά και στο σχέδιο «Καλλικράτης» δεν συνδέεται, όπως θα έπρεπε, η νέαμεταρρύθμιση με τις αναγκαίες αυτές αλλαγές και νέες κατευθύνσεις στονΧωροταξικό Σχεδιασμό, ώστε να αρθεί αυτό το στρεβλό πρότυπο της αναπτυξιακήςδιαδικασίας. Είναι ανάγκη τα νέα αιρετά όργανα να έχουν τα εργαλεία και τηδυνατότητα να παράξουν αναπτυξιακή πολιτική για την περιοχή τους . Και βέβαιαόλα αυτά θα διαμορφωθούν ως προϊόν ουσιαστικής διαβούλευσης των φορέων,των περιφερειακών και αυτοδιοικητικών μονάδων και γενικά της κοινωνίας τωνπολιτών.Γιαυτό από την αρχή είχαμε τονίσει ότι μέσα από μία ολοκληρωμένη διαδικασία τουχωροταξικού και αναπτυξιακού σχεδιασμού θα έπρέπε να ανασυγκροτηθούν,συνενωθούν κ.λ.π. οι Δήμοι της κάθε Περιφέρειας και όχι με την χοτική, αδιαφανήδιαδικασία του σχεδίου Καλλικράτης. Με κριτήρια δηλαδή χωροταξίας, κοινώναναπτυξιακών, κοινωνικών, πολιτιστικών χαρακτηριστικών, προκειμένου ναεξασφαλίζουν τη βιωσιμότητα, τη δυνατότητα παροχής ικανοποιητικών υπηρεσιώνκαι αναπτυξιακής παρέμβασης. Όπως επίσης και την αξιοποίηση του ενδογενούςδυναμικού, την προστασία του αστικού, αγροτικού και φυσικού περιβάλλοντος καιτελικά τη συγκράτηση του πληθυσμού και την ισόρροπη ανάπτυξη, με προϋπόθεση15βέβαια την ουσιαστική δημοτική δημοκρατία με εσωτερική αποκέντρωση, θεσμούς,πόρους και αρμοδιότητες που θα διασφαλίζουν τη συμμετοχή και των πιο μικρώνκοινοτήτων .η) Όσον αφορά το ύψος και την κατανομή των πόρων και γενικά ταοικονομικά πρέπει να υπάρξει μια ανακατανομή των δημοσίων πόρων καιδαπανών που να βρίσκεται σε πλήρη αντιστοιχία προς μια ανακατανομή ρόλων,έργων, αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους και Τοπικής Αυτοδιοίκησης.Δυστυχώς πριν τη διοικητική μεταρρύθμιση δεν έγινε κανένας ουσιαστικός διάλογοςκαι για τα οικονομικά, ώστε να μην ενεργεί κανείς αυθαίρετα στη διαχείριση τους καικανείς να μην επιβάλλει αυθαίρετα φορολογικά βάρη στους πολίτες.Γιαυτό και στον <Καλλικράτη> διατυπώνεται τελικά ένα ισχνό και ανεπαρκέςπλαίσιο για την υποστήριξη του εγχειρήματος και τους αναγκαίους πόρους, ιδιαίτεραγια τους πόρους της αιρετής Περιφέρειας, όπως και του Προγράμματος υποστήριξηςτου Καλλικράτη <Ελληνική Αρχιτεκτονική Διαχείριση και Αυτοδιοίκηση«ΕΛΛ.Α.ΔΑ.».(Π.χ. από τα άρθρα 259 και 260 του Νομοσχεδίου Καλλικράτης προκύπτει ότι οιπόροι των νέων ΟΤΑ Α’ (Β’ Βαθμού) θα προέρχονται αντιστοίχως από το 12% (4%)του ΦΠΑ και το 20% (2,40%) του Φόρου Εισοδήματος Φυσικών και ΝομικώνΠροσώπων. Από την παράγραφο 2 του άρθρου 259 προβλέπεται επίσης ότι εάν τοκόστος των αρμοδιοτήτων που μεταβιβάζονται με τον παρόντα νόμο στους δήμουςείναι ανώτερο από τα ανωτέρω έσοδα, τότε θα καλύπτεται με αύξηση των ανωτέρωποσοστών. Η αύξηση αυτή θα καθορίζεται όμως με προεδρικό διάταγμα πουεκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και ΗλεκτρονικήςΔιακυβέρνησης και Οικονομικών.Δεδομένων)Οι αρμοδιότητες για την τοπική αυτοδιοίκηση (π.χ. με την περίπτωση τωνσχολικών κτηρίων) χωρίς την παροχή αναγκαίων πόρων, αναγκάζουν τους Δήμουςνα ανατρέχουν σε ιδιωτικές πηγές χρηματοδότησης με μορφή του έμμεσουδανεισμού (ΣΔΙΤ) προκειμένου να εξασφαλίσουν τις απαραίτητες κοινωνικέςυποδομές για την περιοχή τους. Εκ των πραγμάτων, η έλλειψη πόρων με τηνταυτόχρονη απόδοση αρμοδιοτήτων, θα συντελέσει στην πλήρη ιδιωτικοποίησηπολλών λειτουργιών του Δημοσίου, οι οποίες όμως αποδεδειγμένα με βάση διεθνείςστατιστικές, ασκούνται αποδοτικότερα και οικονομικότερα από το Δημόσιο και όχιτους ιδιώτες.16Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι η γενικότερη ανεπάρκεια πόρων καθιστά πλέονυπαρκτό τον κίνδυνο μαζικών απολύσεων υπαλλήλων τόσο στους ΟΤΑ όσοκαι στην Κεντρική Διοίκηση, ακόμα και μονίμων. Ο κίνδυνος αυτός έχει πάψεινα είναι θεωρητικός μετά την υπογραφή του Μνημονίου της τρόικας με τηνΚυβέρνηση.θ) Επί πλέον εξίσου σημαντικό είναι ότι, παράλληλα με τον "Καλλικράτη" γιααποκεντρωμένη διοίκηση, θα πρέπει να αναπτύσσονται οι πολιτικές και οσχεδιασμός για την κεντρική διοίκηση (νέα οργανογράμματα- επανεκτίμηση τωνσυνενώσεων των Υπουργείων ).Ο ρόλος της κεντρικής διοίκησης στο εγχείρημα της αποκέντρωσης απαιτεί εξίσουσοβαρή μελέτη και σχεδιασμό προκειμένου να μην υπάρξει χαοτική κατάσταση στηχώρα ιδιαίτερα στις σημερινές συνθήκες. Το ποιες αρμοδιότητες θα αποκεντρωθούνείναι εξίσου σημαντικό να μελετηθούν παράλληλα με το ποιες αρμοδιότητες θαπαραμείνουν στην κεντρική διοίκηση .Υπάρχουν επιφυλάξεις αν κατά τη σύνταξη του σχεδίου Καλλικράτης υπήρξεουσιαστική συνεργασία και διάλογος σε τεχνικό επίπεδο του Υπουργείου ΕσωτερικώνΑποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης με τα άλλα Υπουργεία, προκειμένουνα υπάρξει ένας συνολικός σχεδιασμός για τη δομή και τις αρμοδιότητες τηςκεντρικής διοίκησης, των αποκεντρωμένων υπηρεσιών και των υπηρεσιών τηςΑυτοδιοίκησης και για να αποφευχθούν τα πολλά προβλήματα του παρελθόντος.Όπως υπάρχουν και έντονες επιφυλάξεις και φόβοι μήπως οι αιρετέςπεριφερειακές Διοικήσεις βρεθούν κάτω από τις αποκεντρωμένεςΔιοικήσεις των κρατικών Περιφερειών, επειδή οι τελευταίες παραμένουν μετις παλιές τους αρμοδιότητες και πολλές άλλες πρόσθετες, με τον διορισμένοΓενικό Γραμματέα, που συγκαλεί και προεδρεύει Συμβουλίου, στο οποίοσυμμετέχουν ο ή οι αιρετοί Περιφερειάρχες και οι περιφερειακές Ενώσεις Δήμων καιο οποίος μάλιστα μεριμνά για τον συντονισμό τους «στα πλαίσια των αρμοδιοτήτωντης Αποκεντρωμένης Διοίκησης». Πολύ περισσότερο όταν για τις αρμοδιότητες αυτέςυπάρχει μεγάλη ασάφεια, όπως και κατ’ επέκταση για τη διάκριση τωναρμοδιοτήτων που ασκούν οι υπηρεσίες της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης καιαυτών που ασκούν οι αποκεντρωμένες διοικήσεις των κρατικών Περιφερειών .17Παραμένει τελικά έωλο το βήμα της αποκέντρωσης με Αυτοδιοίκηση καιείναι επιτακτική η ενεργός συμμετοχή και ο διαρκής αγώνας μας για ναγίνουν τα βήματα σταθερά.Σε κάθε περίπτωση και όσον αφορά τον πολύ σημαντικό θέμα τουεσωτερικού Κανονισμού οργάνωσης και λειτουργίας κάθε Περιφέρειας,που καταρτίζει το Περιφερειακό της Συμβούλιο και προκειμένου να υπάρξει ορθήλειτουργία, αποτελεσματικότητα και εξυπηρέτηση του πολίτη, όπως και ουσιαστικήσύνδεση, συνέργεια, και όχι αλληλοκάλυψη με τις υπηρεσίες της αποκεντρωμένηςΔιοίκησης, είναι ανάγκη να επισημάνουμε ορισμένα βασικά θέματα από το ιστορικόκαι τα προβλήματα, αλλά και τις αρχές οργάνωσης και λειτουργίας των υπηρεσιών ,όπως :Με τη σύσταση των Περιφερειών το 1997 μεταφέρθηκαν αυτούσιες πολλέςυπηρεσίες από αυτές των Υπουργείων στην Περιφέρεια. Για παράδειγμα όσον αφοράτις τεχνικές υπηρεσίες μεταφέρθηκαν στην Περιφέρεια: η Δ.Δ.Ε., η Δ.Ε.Κ.Ε., ηΔ.Ε.ΣΕ. από το πρ. ΥΠΕΧΩΔΕ, το τμήμα εγγειοβελτιωτικών έργων από το ΥπουργείοΓεωργίας, και οι τέσσερις Τ.Υ.Δ.Κ. από το Υπουργείο Εσωτερικών.Οι υπηρεσίες αυτές «μετακινήθηκαν» αυτούσιες από τα αντίστοιχα Υπουργεία στηνκάθε Περιφέρεια χωρίς όμως να ακολουθήσει και το αντίστοιχο προσωπικό στοσύνολό του. Από τον μηχανιστικό τρόπο μεταφοράς τους και χωρίς να λαμβάνονταιυπόψη οι πραγματικές ανάγκες του νέου σχήματος, δημιουργήθηκαν μια σειρά απόπροβλήματα όπως :- Αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων μεταξύ των υπηρεσιών της Περιφέρειας.- Σύγχυση αρμοδιοτήτων μεταξύ της Περιφέρειας, των Υπουργείων και τωνΝομαρχιών.- Κατακερματισμός δυνάμεων και μη ορθολογική αξιοποίηση του υπάρχοντοςδυναμικού.- Μισθολογικές ανισότητες μεταξύ των εργαζομένων στην ίδια υπηρεσία.Τα χαρακτηριστικά αυτά μαζί με την γεωγραφική διασπορά των υπηρεσιών πουδημιουργούν δυσχέρειες στη μετακίνηση – μετάθεση των εργαζομένων, ενισχύουντην τάση ότι η Περιφέρεια είναι ένα άθροισμα ετερόκλητων Οργανικών Μονάδων καιόχι ένα συνεκτικό σχήμα με ενιαία δράση και αποτελεσματικότητα. Τα προβλήματααυτά επιτείνονται από τον φθίνοντα αριθμό των εργαζομένων στις υπηρεσίες αυτές .Για τους λόγους αυτούς απαιτείται, μετά από ανάλυση της συγκεκριμένηςκατάστασης, να γίνει αναδιάταξη και συγκέντρωση δυνάμεων στην παρούσα φάση,18και προπάντων να μην επικρατήσει ένα χαώδες νομοθετικό πλαίσιο στο μεταβατικόστάδιο. Η πρόταση για τη νέα δομή των υπηρεσιών της αιρετής Περιφέρειας θαπρέπει να διασφαλίζει ότι δεν θα επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος.Ειδικότερα για την Περιφέρεια κατά την κατάρτιση του εσωτερικούκανονισμού οργάνωσης και λειτουργίας της , θα πρέπει μέσα από τη σωστήδιάρθρωση των υπηρεσιακών μονάδων της, και κυρίως μέσα από τη συγκρότησηΓενικών Διευθύνσεων, να επιτυγχάνεται :- Ενιαίος τρόπος αντιμετώπισης των θεμάτων και κυρίως στην εξέταση των αιτήσεωνκαι την εξυπηρέτηση των πολιτών και των φορέων.- Αποτελεσματικότητα – Ταχύτητα στη διεκπεραίωση των θεμάτων.- Καλύτερη συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών, γρήγορη επίλυση προβλημάτων πουσχετίζονται με αρμοδιότητες.- Ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών.- Ορθολογικός σχεδιασμός και προγραμματισμός των ενεργειών και έργων σε επίπεδοΠεριφέρειας .- Κατά το δυνατόν αντικειμενική και ενιαία αξιολόγηση του προσωπικού και τωνυπηρεσιών.- Ορθολογικότερη κατανομή του προσωπικού και οικονομία δυνάμεων κ.ά.ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΤΥΡΗ – ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΑΡΗ ΙΟΥΛΙΟΣ 2010